←
บัส เทวฤทธิ์21,395 posts
บัส เทวฤทธิ์ avatar

บัส เทวฤทธิ์

@Bus_Te

เทวฤทธิ์ มณีฉาย เล่นกีฬาเป็นเป็ดทุกชนิด ฯลฯ บล็อกรวมงาน bustewarit.blogspot.com/

◷ Joined September 2009▧ 2,957 Photos and videos
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·11h

ประเด็นหนึ่งที่ผมสงสัยในคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข มันต้องมีโควต้าที่เป็นคุณสมบัติ 'เป็นที่ประจักษ์' ใน 'องค์กรภาคประชาสังคม' ที่เกี่ยวกับ 'การจัดการความขัดแย้งและอำนวยความยุติธรรม' แม้จะต้องให้ประธานสภาฯเป็นผู้เสนอ แต่ก็ต้องมีคุณสมบัตินั้น 'เป็นที่ประจักษ์' ด้วย . คำถามคือ คนๆ นั้นคือใคร? ใน คณะกรรมการฯ และอยู่องค์กรภาคประชาสังคมใด ?

Post attachment
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

เยอรมนี 0:1 กรีซ เนเธอร์แลนด์ 7:0 กรีซ เยอรมนี 5:0 เนเธอร์แลนด์ กฎแห่งการแลกแปลี่ยนที่เท่าเทียม Fullmetal ชาบีเอร์นานเดซ😅

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

อย่าเพิ่งโยนครับ คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ท่านมีหน้าที่และอำนาจ . วันนี้ (17 พ.ย. 69) คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข มีการประชุม โดยมีท่านปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ตามข่าวระบุว่าได้พิจารณาคำร้องจำนวน 64 คำร้อง และมีการระบุถึงข้อเสนอแนะของผม ที่ยื่นไปตั้งแต่ 19 ต.ค. ที่ผ่านมา เพื่อขอให้พิจารณาเร่งรัดการจัดทำข้อเสนอแนะในการสร้างเสริมสังคมสันติสุขและแนวทางคุ้มครองสิทธิมนุษยชนสำหรับผู้ต้องหาและจำเลยในคดีที่มีมูลเหตุจูงใจทางการเมืองที่ไม่ได้รับการนิรโทษกรรมตาม พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 และยื่นหลักฐานเพื่อประกอบการพิจารณาทั้งทางออนไลน์และออนไซต์รวม 2 ครั้ง โดยหลักฐานไม่ว่าจะเป็น 1. รายงานของ กมธ.วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.นี้ในชั้นวุฒิสภา ที่มีข้อสังเกตที่เกี่ยวข้อง 2. รวมทั้งบันทึกประชุมของ กมธ.วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.นี้ทั้งในชั้นสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา เพื่อให้เข้าใจเจตนารมณ์ของฝ่ายนิติบัญญัติที่ออก พ.ร.บ.นี้ โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับข้อเสนอที่ผมได้ยื่นไป . อย่างไรก็ตาม ตามรายงานข่าวที่ปรากฏวันนี้ นายปกรณ์ ในฐานะประธานคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข แม้จะระบุว่าที่ประชุมมีการพิจารณาข้อเสนอแนะของผมที่ยื่นให้รัฐบาลพิจารณาการบริหารโทษผู้ถูกดำเนินคดีตามมาตรา 112 หรือคดีทางการเมือง โดยเสนอให้มีมาตรการเยียวยาในกรณีดังกล่าว ซึ่งเป็นประโยชน์ แต่เห็นว่าหลายเรื่องอยู่ในกรอบอำนาจของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) รวมถึงของศาล โดยทางรองเลขาธิการ กสม. ได้รับประเด็นนี้ไปเพื่อดำเนินการต่อ [อ้างอิงจาก ไทยรัฐออนไลน์] . ผมขอยืนยันว่า คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข มีหน้าที่และอำนาจตามมาตรา 6 (4) และ (8) แห่ง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข ฉบับนี้อยู่แล้ว ในการที่จะออก “ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการสร้างเสริมสังคมสันติสุข” เพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรี รัฐสภา และศาล ดังนั้นคณะกรรมการฯ สามารถเสนอแนะมาตรการทางนิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการเพื่อบรรเทาปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองได้เลย โดยเฉพาะ "คนที่ไม่ได้รับนิรโทษกรรม" ที่ถูกล็อกไว้ใน ม.3 ตาม พ.ร.บ.นี้ ในที่นี้คือ ผู้ต้องขังและนักโทษคดี ม.112 ที่อยู่ในเรือนจำราว 50 คน ทั้งระหว่างสู้คดีและคดีถึงที่สุด . ต้องย้ำว่า บทบัญญัติ ม.3 ที่เดิมบัญญัติไว้ด้วยถ้อยคำว่า "มิให้ใช้บังคับกับ" การกระทำความผิด 4 ฐานความผิดที่ ม.3 ล็อกไว้ หนึ่งในนั้นคือ ม.112 นั้น กมธ.วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ ทั้งเสียงข้างมากและน้อยเห็นพ้องให้แก้เป็น "มิให้มีผลนิรโทษกรรมแก่" การกระทำความผิด 4 ฐานความผิดที่ ม.3 ล็อกไว้ ด้วยคำอธิบายที่เป็นที่สรุปว่า การแก้นี้ แน่นอนว่าทั้ง 4 ความผิดที่รวม ม.112 นั้น จะไม่ได้รับการนิรโทษกรรม "แน่นอน" ย้ำว่า "ไม่ได้รับการนิรโทษกรรมแน่นอน" แต่ยังสามารถใช้มาตรการอื่นนอกเหนือจากการนิรโทษกรรมได้ [ดูภาพที่ผมแนบมาประกอบได้เลย] . ดังนั้น คณะกรรมการฯ สามารถออก “ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการสร้างเสริมสังคมสันติสุข” เพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรี รัฐสภา และศาลได้เลย และไม่ต้องรอครบอายุของคณะกรรมการฯ 180 วันด้วย เนื่องจากยิ่งทอดเวลายาวไปยิ่งไม่เป็นผลดี อีกทั้งอำนาจหน้าที่ดังกล่าวก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นอำนาจหน้าที่เดิมที่องค์กรเหล่านั้นมีอยู่แล้ว เพียงแต่คณะกรรมการฯ สามารถชี้แนะให้เห็นว่า หากองค์กรเหล่านั้นใช้อำนาจหน้าที่ที่มีอยู่ดำเนินการ ก็จะช่วยสร้างเสริมสังคมสันติสุขได้ ตามหลักการและเหตุผลที่ร่าง พ.ร.บ.นี้อธิบายความจำเป็นในการบัญญัติมา . ตัวอย่างอำนาจหน้าที่ที่คณะรัฐมนตรี รัฐสภา และศาลมีอยู่แล้ว และคณะกรรมการฯ สามารถอาศัยหน้าที่และอำนาจตาม ม.6 (4) เสนอแนะได้ เช่น . 1) ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิในการปล่อยตัวชั่วคราว (การประกันตัว) ให้สอดคล้องกับหลักสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ ซึ่งเป็นอำนาจหน้าที่ของศาลยุติธรรมอยู่แล้ว . 2) การบังคับใช้มาตรการคุมขังในสถานที่อื่นที่ไม่ใช่เรือนจำ ตามมาตรา 33 แห่ง พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 อันนี้ตามอำนาจการบริหารโทษของราชทัณฑ์ หรือมาตรา 89/1 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา อันนี้ก็ให้อำนาจศาลสั่ง โดยพนักงานสอบสวน อัยการ หรือผู้บัญชาการเรือนจำร้องขอ . 3) การจัดแดนคุมขังแยกเฉพาะสำหรับผู้ต้องขังคดีที่มีมูลเหตุจูงใจทางการเมือง เพื่อความปลอดภัยและสอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำของสหประชาชาติ อันนี้เป็นอำนาจการบริหารโทษของราชทัณฑ์ . 4) การปรับปรุงแก้ไขกฎกระทรวง ระเบียบ หรือข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถปฏิบัติตามมาตรการข้างต้นหรืออื่น ๆ เพิ่มเติม หากยังติดขัด ก็เป็นอำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เช่น หากข้อ 2 ยังไม่มีระเบียบรองรับ ก็เสนอให้พิจารณาออกระเบียบ โดยอิงตามบทบัญญัติมาตรา 33 แห่ง พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 หรือกรณีที่เราเคยมีคำสั่งกระทรวงยุติธรรม กำหนดอาณาเขตเรือนจำชั่วคราวหลักสี่ เมื่อปี 54 เป็นต้น . รายละเอียดเอกสารรายงาน กมธ.และบันทึกการประชุม กมธ.วิสามัญพิจารณา ร่าง พ.ร.บ.นี้ที่อ้างถึง ดูได้ที่นี่ docs.google.com/document/d/1…

Post attachmentPost attachment
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

[ต่อ] ประเด็นที่สอง: การจำกัดวาระ "บอร์ดเลือกตั้ง" เหลือวาระเดียว แต่เปิดทางไม่จำกัดวาระให้ "ฝ่ายราชการ" [ดูร่างฯ ที่แก้ไข ม.10 รวมทั้งบทเฉพาะกาล ม.41 วรรคสอง ประกอบ] . - ความไม่สมมาตรระหว่างฝ่ายเลือกตั้ง VS ฝ่ายราชการ จากการห้ามบอร์ดเลือกตั้งดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 1 วาระ โดยร่างแก้ไข ม.10 จากเดิมที่ให้กรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมีวาระคราวละ 2 ปี และดำรงตำแหน่งติดต่อกันได้ไม่เกิน 2 วาระ (รวม 4 ปี) เปลี่ยนเป็นมีวาระคราวละ 3 ปี และ "จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 1 วาระไม่ได้" ขณะที่กรรมการโดยตำแหน่งจากฝ่ายราชการไม่มีข้อจำกัดเรื่องวาระ อาจถูกมองว่าส่งผลให้ฝ่ายผู้ประกันตนไม่สามารถสะสมความเชี่ยวชาญเชิงสถาบันหรือสานต่อนโยบายระยะยาวได้ ในขณะที่ฝ่ายข้าราชการประจำและรัฐมนตรียังคงกุมความต่อเนื่องของข้อมูลและการบริหารไว้ทั้งหมด . - อีกทั้งบทเฉพาะกาลที่มีผลย้อนหลังตัดสิทธิ (ร่างมาตรา 41 วรรคสอง) บัญญัติให้นับวาระของบอร์ดประกันสังคมที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในวันก่อนวันที่ พ.ร.บ. ฉบับนี้ใช้บังคับ "เป็นวาระการดำรงตำแหน่งตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย" ซึ่งส่งผลทางกฎหมายทันทีให้บอร์ดฝ่ายผู้ประกันตนชุดที่ดำรงตำแหน่งอยู่ไม่สามารถลงสมัครรับเลือกตั้งในวาระถัดไปติดต่อกันได้ . ถามว่ามาตราเหล่านี้จะผ่านไหม ต้องบอกว่าร่างนี้เป็นร่างที่ตรงกับร่างสมัยสุชาติ ชมกลิ่น เป็น รมว.แรงงาน และกฤษฎีกาตรวจตั้งแต่ปี 2565 แล้ว เสียงข้างมากในสภาก็น่าจะเอาด้วยแน่ ๆ

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

นี่ดีกว่า แซ่บกว่าเยอะ การกระชับอำนาจผ่าน ‘คณะกรรมการตรวจสอบ’ ในร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม ของ ครม. . คุยกันเรื่อง 'บำเหน็จ' ในร่างแก้ไข พ.ร.บ.ประกันสังคม ไปแล้ว แต่หัวใจสำคัญของร่างฉบับ ครม. อันหนึ่งคือเรื่องอำนาจในการบริหารประกันสังคม ที่สร้างกลไกลดทอนความต่อเนื่องและอำนาจต่อรองของบอร์ดประกันสังคมฝ่ายที่มาจากการเลือกตั้ง พร้อมดึงอำนาจการตรวจสอบและการกำหนดกติกาสำคัญไปรวมศูนย์ไว้ที่ รมว.แรงงาน และฝ่ายข้าราชการประจำ . ประเด็นแรก: การตั้ง "คณะกรรมการตรวจสอบ" ขึ้นตรงต่อรัฐมนตรี เพื่อกำกับเหนือบอร์ดเลือกตั้ง [ดูร่างฯ ที่เพิ่ม ม.24/2 และ ม.24/3] . - องค์กรคู่ขนานที่รัฐมนตรีแต่งตั้งโดยตรง (ตาม ม.24/2) บัญญัติให้จัดตั้ง "คณะกรรมการตรวจสอบ" จำนวน 7 คน "ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง" (โดยมีผู้อำนวยการกลุ่มตรวจสอบภายในของสำนักงานประกันสังคมเป็นเลขานุการ) และให้นำ ม.8/2, ม.10 วรรคสอง, ม.11, ม.12 และ ม.13 มาใช้บังคับโดยอนุโลม แต่ไม่ได้นำข้อจำกัดห้ามดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกิน 1 วาระใน ม.10 วรรคหนึ่ง (ที่ใช้กับบอร์ดที่มาจากการเลือกตั้ง) มาใช้บังคับกับคณะกรรมการตรวจสอบชุดนี้ . - อำนาจขนาดไหน? แม้ ท่าน รมต. จุลพันธ์ เพิ่งโพสต์ว่า “คณะกรรมการตรวจสอบไม่ได้มีอำนาจขนาดนั้นครับ โครงสร้างนี้ทำหน้าที่เป็นเพียงผู้ตรวจสอบภายใน (Audit committee) ที่คอยดูแลความโปร่งใสของงบการเงิน ระบบบัญชี และการบริหารความเสี่ยงของสำนักงานประกันสังคมเท่านั้น ไม่มีอำนาจในการกำหนดนโยบาย ไม่มีสิทธิยับยั้งมติ หรือไปสั่งปลดบอร์ดประกันสังคมชุดใหญ่แต่อย่างใด” จริงอยู่ที่อำนาจหน้าที่ 11 ประการ ตาม ม.24/3 นั้น เนื้อหาส่วนใหญ่ เป็นรูปแบบมาตรฐานของ Audit Committee ในภาครัฐ ที่ถอดแบบมาจาก "หลักเกณฑ์กระทรวงการคลังว่าด้วยมาตรฐานและหลักเกณฑ์ปฏิบัติการตรวจสอบภายในสำหรับหน่วยงานของรัฐ พ.ศ.2561" เกือบทั้งหมด เพราะหลักของ Audit Committee คือการทำหน้าที่ "ให้ความเชื่อมั่น" แก่คณะกรรมการหลัก หรือบอร์ด ว่าฝ่ายจัดการนั้นทำงานถูกต้อง . แต่ความจริงแล้วเมื่อมากางดูอำนาจหน้าที่ 11 ประการ ก็มีส่วนทับซ้อนและเหนือกว่าบอร์ดประกันสังคมอยู่ โดยเฉพาะส่วนที่บัญญัติให้คณะกรรมการตรวจสอบมีอำนาจหน้าที่กว้างขวาง ตัวอย่างเช่น ปฏิบัติงานอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนด หรือตามที่รัฐมนตรีหรือคณะกรรมการมอบหมาย ใน (10) ประเด็นนี้สำคัญการที่คณะกรรมการตรวจสอบนี้มาจากราชการและแต่งตั้งโดยรัฐมนตรีก็มีแนวโน้มฟังทางนั้นมากกว่าอยู่แล้ว ทั้งที่หัวใจของ Audit Committee นี้ คือ ความเป็นอิสระ และ Objectivity จึงห้ามรับภารกิจเชิงบริหารหรือปฏิบัติการอื่นนอกเหนือจากงานตรวจสอบ พอบัญญัติให้รับมอบหมายจากรัฐมนตรีที่เป็นฝ่ายบริหารได้อาจทำให้เสียความเป็นอิสระและกลายเป็นผู้มีส่วนได้เสียเสียเอง . หรือ อำนาจน้าที่ ตาม (9) รายงานผลการตรวจสอบและการดำเนินงานของคณะกรรมการตรวจสอบ อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งต่อคณะกรรมการและรัฐมนตรี นั้น ก็อาจมีประเด็นที่น่ากังวลจะขักหลัก Audit Committee ที่ควรเป็น บอร์ดย่อยหรืออนุกรรมการที่แต่งตั้งโดยคณะกรรมการหลักเพื่อเป็นตาเป็นหูแทนบอร์ดในการตรวจสอบฝ่ายปฏิบัติการ (เลขาฯ ประกันสังคม.) และรายงานผลต่อบอร์ดหลักมากกว่ส แต่ด้วยบทบัญญัตินี้จะลายเป็นเหลี่ยนบทบาทจาก Audit Committee ในฐานะ "ผู้ช่วยของบอร์ด" ให้กลายเป็น "องค์กรคู่ขนานของรัฐมนตรี" ที่ถูกวางตำแหน่งไว้เหนือและคานอำนาจบอร์ดหลักที่มาจากการเลือกตั้งไป . อีกตัวอย่างปัญหาอำนาจหน้าที่คือ อำนาจแทรกแซงการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการร่วมกับเลขาธิการฯ โดยข้ามหัวบอร์ดหลัก ตาม (7) ที่สามารถให้ข้อเสนอแนะการพิจารณาแต่งตั้ง โยกย้าย เลื่อนชั้น เลื่อนตำแหน่ง และประเมินผลงานของหัวหน้าหน่วยงานตรวจสอบภายในต่อเลขาธิการ เท่ากับจะสร้างบายพาสบอร์ดประกันสังคมเปิดช่องให้รัฐมนตรี (ผ่านบอร์ดตรวจสอบ) และเลขาธิการฯ กุมชะตาของกลไกตรวจสอบภายในไว้สบาย เป็นต้น . โดยสรุปเหมือนเป็นการกลับหัวสายบังคับบัญชาการตรวจสอบ เพราะแทนที่หน่วยตรวจสอบภายในจะรายงานตรงต่อคณะกรรมการประกันสังคมในฐานะบอร์ดผู้บริหารกองทุน ม.24/2 และ ม.24/3 กลับดึงอำนาจการตรวจสอบออกไปผูกติดกับรัฐมนตรีโดยตรง ทำให้รัฐมนตรีมีเครื่องมือทางกฎหมายในการตรวจสอบ กดดัน และคานอำนาจการตัดสินใจของบอร์ดที่มาจากการเลือกตั้ง . [มีต่อประเด็นที่สอง]

Post attachment
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

รายงานยังไม่ระบุรายละเอียดว่าผลการพิจารณาเป็นอย่างไร แต่พร้อมไปให้ข้อมูลอย่างมาก หลักฐานยืนยันว่า กก.สามารถออกข้อเสนอแนะไปยังฝ่ายตุลาการหรือ ครม. โดยเฉพาะกระทรวงยุติธรรม เพื่อบริหารโทษได้เลย ตามหน้าที่และอำนาจ กก.สร้างเสริมสังคมสันติสุข ใน พ.ร.บ. ม.6 อนุ 4 และ 8 ย้ำว่า ม.3 ห้ามแค่ 'การนิรโทษกรรม' แต่ไม่ได้ห้าม มาตรการอื่น ไม่ว่าจะสิทธิในการประกันตัว หรือการบริหารโทษ อย่างแยกขังเฉพาะคดี 112 เป็นต้น ส่วนอยากเห็นถึงเจตนารมของฝ่ายนิติบัญญัติ นอกจากที่ส่งให้ไปแล้ว 2 รอบ ก็พร้อมไปอธิบายเพิ่มเติม matichon.co.th/politics/news…

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

'บำเหน็จ' มีอยู่ในระบบ #ประกันสังคม อยู่แล้ว และจริงๆ เราควรถกกันเรื่อง 'บำนาญ' มากขึ้น . เพื่อประโยชน์แห่งการพิจารณา ต้องบอกว่าประกันสังคมมีการจ่าย "บำเหน็จ" อยู่แล้วครับ ประกอบด้วย . 1.คนที่จ่ายสมทบไม่ครบ 180 เดือน หรือ 15 ปี ตายหรือสิ้นสภาพการเป็นลูกจ้าง (ตาม ม.38) หรือแม้แต่ลาออกจากความเป็นผู้ประกันตน ไม่ส่งเงิน 3 เดือนติดต่อกัน หรือส่งไม่ครบ 9 เดือนภายในหนึ่งปี (ตาม ม.41) [ที่แก้ไขเมื่อปี 42] . 2. คนที่ไม่มีสัญชาติไทย และจะไม่อยู่ในไทยต่อ ไม่ว่าจะสมทบครบ 15 ปี หรือไม่ [ที่แก้ไขปี 58] . จะเห็นว่าระบบประกันสังคมที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมในปี 42 และ 58 มีร่องรอยของการมองสวัสดิการชราภาพเป็น 'ผู้ฝากออมเงินชั่วคราว' กับ 'สมาชิกของระบบเฉลี่ยความเสี่ยงทางสังคม' อยู่บ้าง โดยใช้เกณฑ์ 15 ปี กับโอกาสที่จะกลับมารับสวัสดิการชราภาพในไทย ซึ่งมีนัยเท่ากับว่า 'บำนาญ' จะเป็นเกราะคุ้มกันที่เหนือกว่า 'บำเหน็จ' ในฐานะสถาบันประกันรายได้ตลอดชีพของชนชั้นแรงงาน ไม่ได้เป็นเพียงกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือธนาคารออมทรัพย์ส่วนบุคคล . น่าเสียดายที่ข้อถกเถียงเรื่องสวัสดิการชราภาพนี้ ไม่มีร่างไหนที่เปิดช่องสิทธิคุ้มกันที่เหนือกว่าอย่าง 'บำนาญ' แม้กรอบ 15 ปีจะสอดคล้องกับอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 102 แต่นั่นก็เมื่อ 70 กว่าปีที่แล้ว ควรมีการทบทวนไหม จาก 15 ปี ลดเหลือ 10 ปี หรือไม่ เพราะรูปแบบการจ้างงานปัจจุบันมีความหลากหลาย ตั้งแต่จ้างผ่านแพลตฟอร์มหรือสัญญาจ้างระยะสั้นมากขึ้น ทำให้แรงงานจำนวนมากส่งเงินสมทบ "ขาด ๆ เกิน ๆ" จนไปไม่ถึง 15 ปี และถูกผลักออกจากระบบบำนาญโดยปริยาย . ทีนี้มาดูร่างแก้ไข พ.ร.บ.ประกันสังคม คงต้องบอกว่าหัวใจมันน่าจะเป็นเรื่องการเปลี่ยนแปลงอำนาจในประกันสังคม แต่เมื่อเทียบเรื่อง 'บำเหน็จ' ที่ให้ผู้ประกันตนแม้จะส่งเงินสมทบครบ 15 ปีขึ้นไปนั้น สามารถขอรับสิทธิได้ มีความต่างกันระหว่างร่าง ครม. กับร่างรักชนก ไหม ในรายละเอียดมีความต่างจริง . 1. อำนาจในการกำหนดสูตรคำนวณและอัตราจ่ายเงินบำเหน็จ (ดูไฮไลท์สีเขียวประกอบเทียบ) ร่าง ครม. ตาม ม.77 วรรคสอง นั้น ออกโดย 'รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน' ในรูปแบบกฎกระทรวง ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทน พร้อมวางไว้ด้วยว่า ต้องนำฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณเงินสมทบทั้งหมดตาม ม.33 และ ม.39 มารวมคำนวณและปรับค่าจ้างในอดีตให้เป็นมูลค่าปัจจุบัน . ร่างรักชนก ตาม ม.88 วรรคสอง และ ม.117 วรรคสอง นั้น ถ่ายโอนอำนาจการกำหนดรูปแบบ หลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนให้เป็นไปตามระเบียบที่ 'คณะกรรมการกองทุนประกันสังคม' กำหนดโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี และไม่ได้ล็อกสูตรคำนวณตายตัวไว้ในตัวบท พ.ร.บ. . 2. เกณฑ์อายุรับเงินบำเหน็จและความยืดหยุ่นในการปรับอายุเกษียณนั้น ร่าง ครม. ตาม ม.77 ทวิ วรรคหนึ่งและวรรคสี่ (ดูไฮไลท์สีม่วงประกอบเทียบ) ล็อกอายุขั้นต่ำไว้ตายตัวในระดับ พ.ร.บ. ที่ "อายุครบ 55 ปี" ทั้งกรณีส่งสมทบครบ 180 เดือนและส่งไม่ครบ 180 เดือน . ร่างรักชนก ตาม ม.118 วรรคหนึ่งและวรรคสอง กำหนดเกณฑ์อายุไว้ที่ "อายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ หรือตามที่คณะกรรมการกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี" ซึ่งเปิดช่องให้คณะกรรมการกองทุนประกันสังคมสามารถปรับเพิ่มหรือลดอายุการรับบำเหน็จชราภาพในอนาคตได้ตามโครงสร้างประชากรและเสถียรภาพกองทุนโดยไม่ต้องแก้ไข พ.ร.บ. . เสียดายที่เราน่าจะถกกันเรื่อง 'บำนาญ' เพิ่มขึ้น เพราะมันอาจจะยังไม่อัปเดตกับรูปแบบการจ้างงาน รวมถึงควรส่งเสริมให้ผู้ประกันตนได้รับสิทธิที่สูงกว่า เป็นสมาชิกของระบบเฉลี่ยความเสี่ยงทางสังคมที่ระบบบำนาญนั้นสอดคล้องมากกว่าบำเหน็จ

Post attachment
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 17

ตอนหมอบูรณ์แคมเปญ 3 ขอ โดยใช้แนวคิดปัจเจกนิยมนีโอลิบฯ กับประกันสังคม เราก็กังวลว่ามันจะมีคนซื้อเยอะ ซึ่งก็จริง มาตอนนี้คนมองมันว่าเป็นเงินออมของปัจเจกมากกว่ากองทุนประกันความเสี่ยงร่วมกัน

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 16

[ต่อ] 4.การร่วมทุนควบคุมเพดานค่าเช่าถาวร ผ่านการดึงเอกชนร่วมปรับปรุงอาคารเก่า โดยรัฐยังเป็นเจ้าของที่ดินและควบคุมค่าเช่าให้ประชาชนเข้าถึงได้ถาวร . เป็นไปได้ไหมในอนาคตคณะกรรมาธิการฯ จะมีข้อเสนอหรือศึกษามาตรการไม่ว่าจะดึงที่พักนอกระบบร้อยละ 85 และคอนโดปล่อยเช่ารายวันเข้าสู่ระบบหรือมาตรการอื่น ๆ พร้อมกับมีกลไกรักษาสมดุลสิทธิที่พักที่อยู่อาศัยให้มีราคาเอื้อมถึง เพื่อไม่ให้คนงานต้องเดินทางวันละเป็นชั่วโมงในการเข้ามาทำงานในเมือง สร้างความสมดุลการพัฒนาการท่องเที่ยวควบคู่กับสิทธิการมีที่อยู่อาศัยในราคาที่เอื้อมถึงได้ของคนที่มีรายได้น้อยในพื้นที่ย่านธุรกิจและการท่องเที่ยวสำหรับแรงงานในพื้นที่ . ด้านพิสิษฐ์ อภิวัฒนาพงศ์ กรรมาธิการการท่องเที่ยวและการกีฬา ตอบชี้แจงว่า ในรายงานฉบับนี้ได้มีการสำรวจการนำคอนโดมิเนียมมาทำเป็นห้องพักรายวัน ซึ่งไม่ถูกต้องตามกฎหมาย พ.ร.บ. อาคารชุด ซึ่งเป็นประเด็นที่ทางกรรมการรับทราบดี . ในกรณีกฎหมายญี่ปุ่นโดยเฉพาะการให้อำนาจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามาจัดระเบียบนั้น มี พรบ. ต่าง ๆ ที่กำลังจะเข้ามาในอนาคต อาทิ พ.ร.บ. โรงแรม ซึ่งจะนำประเด็นนี้ไปพิจารณาในชั้นกรรมาธิการวิสามัญต่อไป #พรบโรงแรม #สิทธิที่อยู่อาศัย

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 16

[พบโรงแรมที่พักนอกระบบ 85% เสนอให้ท้องถิ่นควบคุมแบบญี่ปุ่น พร้อมคุมค่าเช่ารักษาสมดุลสิทธิที่พักที่อยู่อาศัยให้มี ‘ราคาที่เอื้อมถึง’] . วันนี้ (16 พฤศจิกายน 2569) ผมได้อภิปรายรายงานแนวทางการดำเนินงานเพื่อส่งเสริมและยกระดับมาตรฐานการประกอบธุรกิจโรงแรมฯ จัดทำโดยคณะกรรมาธิการการท่องเที่ยวและการกีฬา รายงานนี้ระบุว่า ปัจจุบันโรงแรมและที่พักไทยอยู่ในระบบเพียงร้อยละ 10–15 ขณะที่อีกร้อยละ 85 อยู่นอกระบบ พ.ร.บ. โรงแรม พ.ศ. 2547 ก็ล้าสมัยจนสร้างความเหลื่อมล้ำด้านต้นทุนในการแข่งขัน ซึ่งผมมีประเด็นแลกเปลี่ยนสองประเด็น ดังนี้ . ประเด็นแรก การเดินหน้าข้อเสนอปลดล็อกอำนาจท้องถิ่น กรณีโมเดล Minpaku ของญี่ปุ่น . ในรายงานยอมรับว่าการนำห้องชุดในคอนโดมิเนียมมาปล่อยเช่ารายวันผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ เช่น Airbnb เป็นพื้นที่สีเทาทางกฎหมาย กระทบความปลอดภัยและการใช้ทรัพย์สินส่วนกลางของผู้อยู่อาศัย รวมถึงยังมีกลุ่มทุนต่างชาติสีเทากว้านซื้อและเช่าเหมาห้องชุดปล่อยเช่าทั้งรายวันและรายเดือนในตึกเดียวกันโดยไม่เสียภาษีโรงแรม . คณะกรรมาธิการฯ ได้ศึกษากฎหมาย Minpaku ของญี่ปุ่นซึ่งจำกัดการปล่อยเช่าที่พักอาศัยไม่เกิน 180 วันต่อปี และให้อำนาจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นออกกฎจำกัดพื้นที่หรือช่วงเวลาในย่านที่อยู่อาศัยหนาแน่น จนลดที่พัก Airbnb ที่ไม่ได้มาตรฐานลงได้ถึงร้อยละ 80 จาก 62,000 แห่งเหลือหมื่นกว่าแห่ง . น่าเสียดายที่ข้อเสนอของคณะกรรมาธิการกลับเขียนไว้เพียงกว้าง ๆ ว่า "ควรศึกษาบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของญี่ปุ่นในการกําหนดมาตรการเพิ่มเติมตามบริบทของพื้นที่ เพื่อนํามาประกอบการพิจารณากําหนดอํานาจหน้าที่ที่เหมาะสมของหน่วยงานไทย " ไม่กล้าฟันธงให้ท้องถิ่นมีอำนาจออกข้อบัญญัติควบคุมพื้นที่ ออกใบอนุญาต และเก็บรายได้เอง ซึ่งก็มีร่าง พรบ. โรงแรมและสถานที่พักค้างคืน พ.ศ. … ของพรรคประชาชนที่เสนอไว้บ้างแล้ว ดังที่ปรากฏในรายงานเอง . เมื่อคณะกรรมาธิการฯ ศึกษาทั้งต้นแบบจากญี่ปุ่น และร่าง พรบ. ต่าง ๆ แล้วเป็นไปได้ไหมที่จะกระจายอำนาจให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เช่น เทศบาล อบต. เมืองพัทยา และ กทม. มีอำนาจออกใบอนุญาต เก็บค่าธรรมเนียม และออกข้อบัญญัติกำหนดเขตควบคุม รวมถึงจำกัดจำนวนวันปล่อยเช่าระยะสั้นคล้ายกฎหมาย Minpaku ของญี่ปุ่น . ประเด็นที่สอง การรักษาสมดุลสิทธิที่พักที่อยู่อาศัยให้มีราคาเอื้อมถึง ในฐานะหนึ่งในปัจจัย 4 . ในมิติการศึกษาธุรกิจท่องเที่ยวเน้นฝั่งผู้ประกอบการ ทำให้ รายงานทั้งเล่มมองอาคารและห้องพักในฐานะห่วงโซ่อุปทานการท่องเที่ยวและมุ่งสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ แต่สิ่งที่ขาดหายไปคือประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบจากธุรกิจ โดยเฉพาะในมิติ "สิทธิในที่พักอาศัย" ของประชาชน . ในเมืองท่องเที่ยวหลักและเมืองใหญ่ เมื่อความต้องการจากนักท่องเที่ยวทะลักเข้ามา ห้องเช่า อพาร์ตเมนต์ และคอนโดมิเนียมจำนวนมาก มักถูกเปลี่ยนไปปล่อยเช่าระยะสั้น ตัวอย่างเช่นแถวห้วยขวาง เดิมค่าเช่าห้องพักอยู่ในระดับหนึ่ง แต่พอธุรกิจการท่องเที่ยวเติบโตขึ้น ราคาห้องพักที่ผมเช่าอยู่ก็ค่อย ๆ ขยับขึ้นตามไปด้วย ฝั่งตึกตรงข้ามที่เคยเป็นที่พักเดียวกัน ปรับเปลี่ยนเป็นโรงแรม จึงต้องพิจารณาสิ่งเหล่านี้ด้วยเพื่อไม่ให้ราคาซื้อและค่าเช่าถูกปั่นสูงขึ้น จนประชาชนทั่วไปเข้าไม่ถึงที่อยู่อาศัยในเมืองของตัวเอง . แล้วเราจะส่งเสริมการท่องเที่ยวควบคู่กับการปกป้องสิทธิที่อยู่อาศัยได้อย่างไร มีกรณีน่าสนใจอย่าง มหานครนิวยอร์ก ในฐานะที่เป็นทั้งเมืองท่องเที่ยวและเมืองน่าดึงดูดที่สุด แต่ยังสามารถปกป้องสิทธิที่อยู่อาศัยได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีรายได้น้อย ผ่าน 4 กลไกหลักที่น่าสนใจ . 1.เครื่องมือผังเมืองเชิงบังคับ หรือ Mandatory Inclusionary Housing ผ่านการบังคับให้โครงการอสังหาริมทรัพย์ใหม่ที่ขอปรับผังเมืองหรือเพิ่มความหนาแน่นอาคารต้องจัดสรรห้องพักราคาเอื้อมถึงร้อยละ 20–30 ของยูนิตทั้งหมด โดยนำกำไรจากห้องราคาตลาดมาอุดหนุนห้องราคาประหยัดในโครงการเดียวกัน เพื่อไม่ให้คนทำงานและคนท้องถิ่นถูกขับไล่ออกจากใจกลางเมือง ตัวอย่างเช่นในกรุงเทพฯ คนงานที่ทำงานแถวสีลมหรือสาทรจะไม่สามารถพักใกล้แถวนั้นได้เพราะราคาแพง ต้องหาที่พักราคาถูก ซึ่งไกลออกไป . 2.หน่วยงานกำกับมาตรฐานอาคารที่เข้มแข็ง ผ่านการตรวจสอบสภาพอาคารและรับเรื่องร้องเรียน เพื่อป้องกันการเปลี่ยนอาคารพักอาศัยไปทำธุรกิจผิดประเภท . 3.กลไกการเงิน ผ่านการออกพันธบัตรที่อยู่อาศัย เพื่อสร้างโครงการแบบผสมผสาน . [มีต่อ]

Post attachment
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 16

เห็นสัญญาณเตือนตั้งแต่หมอบุญมารณรงค์ เอาไอเดียแบบ Neoliberal ให้คนรู้สึกว่า ประกันสังคม มันเป็นเงินแบบปัจเจคของผู้ประกันตนแต่ละคนแล้ว ทั้งที่มันไม่ได้มาจากฐานคิดแบบนั้น ถ้าคิดแบบนั้นสุดท้ายก็หาช่องถอนกันไปเสียหมด และนี่ไม่ใช่การไม่เคารพดุลพินิจของปัจเจคหรือผู้ประกันตนแต่ละคนด้วย ผู้ประกันตนหรือปัจเจคแต่ละคนย่อมตัดสินใจภายใต้เงื่อนไขแต่ละคนอยู่แล้ว และการตัดสินใจเขาล้วนมีเหตุผล แต่อันนี้มันเป็นกองทุนที่อยู่บนหลักเอามาแชร์ร่วมกัน เฉลี่ยความเสี่ยงร่วมกันของคนทั้งสังคม (Collective) ไม่ใช่ "บัญชีเงินฝากส่วนบุคคล" อย่าเพิ่งแปะป้ายว่าเพราะพรรคนั้นพรรคนี้เสนอเลยออกมาตั้งป้อม เห็นว่ามีการกางร่างของไอซ์ พรรคประชาชนก็มี ก็นั่นไง ก็เลยต้องค้านเรื่องนี้ มันไม่ขึ้นกับพรรคใด แต่มันอยู่ที่เราคิดกับประกันสังคมอย่างไร

บำนาญ หรือ บำเหน็จ ในระบบเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขอย่าง "ประกันสังคม" รวมถึงความเป็น Super-Aged Society . แม้ผมอยากให้มีสวัสดิการชราภาพในรูปแบบ "บำนาญถ้วนหน้า" จนถึงรายได้พื้นฐานหรือ UBI มากกว่าระบบประกันสังคม เพราะหากเรายังไม่ถึงขั้นปฏิวัติสังคม แค่ระดับปฏิรูป เชื่อว่า "รัฐ" ยังเป็นที่จัดสรรโภคทรัพย์ในสังคมนี้ได้อยู่ ก็ต้องมีหน้าที่เอาส่วนเกินจากการผลิตมากระจายให้แก่คนในสังคม ผ่านระบบภาษีและระบบสวัสดิการ "บำนาญถ้วนหน้า" ที่พัฒนาจากเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ จึงเป็นคำตอบที่ดีกว่าระบบเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขอย่าง "ประกันสังคม" ที่แม้จะเก็บจากรัฐและนายจ้าง แต่สวัสดิการที่ได้ก็เก็บจากลูกจ้างด้วย . อย่างไรก็ตาม จะเห็นว่าระบบนี้อยู่บนฐานความเชื่อที่ว่าด้วยการ "เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข" ดังนั้นเงินที่จ่ายสมทบไป มันจึงไม่ใช่เงินของเราในฐานะ "ปัจเจก" แต่เป็นเงิน "กองกลาง" หรือ "ส่วนรวม" ที่เอามาเป็นหลักประกันว่าถ้าเราอยู่ในระบบนี้ วันไหนเราแข็งแรงเราก็จะทำให้กองทุนนี้แข็งแรง วันไหนที่เราอ่อนแอหรือสะดุดล้มกองทุนนี้ก็จะช่วยพยุงหรือเป็นเบาะรองรับ โดยทั่วไปหากอิงตามหลักอนุสัญญา ILO 102 ที่ว่าด้วยมาตรฐานขั้นต่ำด้านประกันสังคม มี 9 สิทธิด้วยกัน ประกอบด้วย รักษาพยาบาล, สวัสดิการกรณีเจ็บป่วย, ว่างงาน, ชราภาพ, อันตรายจากการทำงาน, ครอบครัว, คลอดบุตร, ทุพพลภาพ และเสียชีวิต . ทีนี้ที่ถกเถียงกันตอนนี้คือ "ชราภาพ" ตอบแบบกำปั้นทุบดิน หากเราเชื่อในหลักการจัดตั้งประกันสังคม โมเดลที่ควรเป็นคือ "บำนาญ" ไม่ควรมี "บำเหน็จ" เพราะมันไม่ควรมีเงินที่เป็นของปัจเจกใดคนหนึ่ง แต่มันคือการคุ้มครองหรือการันตีว่าเมื่อคุณชราภาพคุณจะมีรายได้ไปจนเสียชีวิต . หรือต้นแบบประกันสังคมอย่างเยอรมนี อันนี้กำหนดเงื่อนไขส่งเงินสมทบขั้นต่ำเพียง 5 ปี ก็มีสิทธิรับบำนาญรายเดือนตลอดชีพ โดยไม่มีการจ่ายบำเหน็จให้พลเมืองตนเอง ยกเว้นแรงงานข้ามชาติที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 5 ปี และเดินทางออกนอกสหภาพยุโรปถาวรเท่านั้นจึงจะขอรับเงินคืนได้ (และหากส่งครบ 5 ปีขึ้นไป เข้าใจว่าจะไม่สามารถถอนเป็นเงินก้อนได้ แต่จะได้รับสิทธิเป็นเงินบำนาญรายเดือนเมื่อถึงวัยเกษียณแทน หากท่านใดมีข้อมูล แย้งหรือแชร์ได้ครับ ขอบคุณล่วงหน้า) ระบบนี้น่านำมาใช้กับเรามาก เพราะแรงงานเพื่อนบ้านเราที่ส่งประกันสังคม เมื่อกลับประเทศก็มักไม่ได้มาขอสิทธิเนื่องจากเสียเวลา หรือไม่รู้ว่ามีสิทธิด้วย . มีกรณีน่าสนใจอย่างสิงคโปร์ อาจไม่ใช่ประกันสังคม แต่ Central Provident Fund (CPF) หรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพกลาง ที่เดิมเปิดให้ถอนเงินก้อนได้มากเมื่ออายุ 55 ปี แต่เมื่อประชากรอายุยืนขึ้น (ประเทศเราก็มีลักษณะนี้) ผู้สูงอายุจำนวนมากใช้เงินก้อนหมดตั้งแต่อายุ 70 ปี จนเกิดวิกฤตความยากจนในวัยชรา ปี 2009 รัฐบาลจึงปฏิรูปครั้งใหญ่บังคับล็อกเงินขั้นต่ำในบัญชีเกษียณ โดยเปิดโครงการ CPF LIFE เพื่อเปลี่ยนรูปแบบการจ่ายเงินจากก้อนเดียวหรือจ่ายจำกัดระยะเวลา ให้กลายเป็นเงินบำนาญรายเดือนตลอดชีวิต . กลับไปที่ ILO 102 ที่ว่าด้วยมาตรฐานขั้นต่ำของการประกันสังคมนั้น ก็ย้ำว่าสำหรับ "สวัสดิการชราภาพ" นั้น มาตรฐานขั้นต่ำระหว่างประเทศถือว่าสวัสดิการชราภาพต้องเป็นหลักประกันรายได้ประจำตลอดชีพ หรือ "บำนาญ" เท่านั้น โดยข้อ 28 กำหนดรูปแบบการจ่ายเป็น "เงินจ่ายเป็นงวด" รวมทั้งข้อ 30 ประกอบข้อ 26 นั้นคือบังคับจ่ายต่อเนื่อง "ตลอดชีพ" . แน่นอน การบอก "ผู้ประกันตน" เขามีดุลยพินิจที่จะตัดสินใจถอนเงินหรือเอาบำเหน็จไปทำอะไร เราก็ควรเชื่อมั่นในตัวเขา ผมคิดว่าหากเรามอง "ผู้ประกันตน" ในฐานะปัจเจกคนหนึ่ง ก็ควรเชื่อมั่นในดุลยพินิจโดยรวมของเขาเหล่านั้นเลย แต่เมื่อเรามาดูแนวคิดพื้นฐานของระบบประกันสังคมแล้ว มันอยู่บนหลักเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข เพื่อสร้างหลักประกันร่วมกัน การที่เรามาเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขมันก่อให้เกิดผลโดยรวมดีกว่า ดังนั้นเงินเมื่อมันเข้ากองทุนจึงกลายเป็นของส่วนรวมที่จัดสรรมาเป็นสิทธิในสวัสดิการร่วมกัน ผมจึงสนับสนุนการใช้ระบบ "บำนาญ" ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดระบบประกันสังคมมากกว่า

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 16

ไม่เกี่ยวกับพรรคไหนเสนอ ผมสนับสนุนสวัสดิการชราภาพเป็นการจ่ายตลอดชีพหรือ 'บำนาญ' มากกว่ารับบำเหน็จเป็นก้อน เพราะเงินเมื่อจ่ายเข้าประกันสังคมแล้วมันเป็นของส่วนรวมเพื่อสร้างสวัสดิการร่วม ไม่ใช่ปัจเจคคนใดเฉพาะ เรามาคุยกันที่หลักการดีกว่า

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 16

บำนาญ หรือ บำเหน็จ ในระบบเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขอย่าง "ประกันสังคม" รวมถึงความเป็น Super-Aged Society . แม้ผมอยากให้มีสวัสดิการชราภาพในรูปแบบ "บำนาญถ้วนหน้า" จนถึงรายได้พื้นฐานหรือ UBI มากกว่าระบบประกันสังคม เพราะหากเรายังไม่ถึงขั้นปฏิวัติสังคม แค่ระดับปฏิรูป เชื่อว่า "รัฐ" ยังเป็นที่จัดสรรโภคทรัพย์ในสังคมนี้ได้อยู่ ก็ต้องมีหน้าที่เอาส่วนเกินจากการผลิตมากระจายให้แก่คนในสังคม ผ่านระบบภาษีและระบบสวัสดิการ "บำนาญถ้วนหน้า" ที่พัฒนาจากเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ จึงเป็นคำตอบที่ดีกว่าระบบเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขอย่าง "ประกันสังคม" ที่แม้จะเก็บจากรัฐและนายจ้าง แต่สวัสดิการที่ได้ก็เก็บจากลูกจ้างด้วย . อย่างไรก็ตาม จะเห็นว่าระบบนี้อยู่บนฐานความเชื่อที่ว่าด้วยการ "เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข" ดังนั้นเงินที่จ่ายสมทบไป มันจึงไม่ใช่เงินของเราในฐานะ "ปัจเจก" แต่เป็นเงิน "กองกลาง" หรือ "ส่วนรวม" ที่เอามาเป็นหลักประกันว่าถ้าเราอยู่ในระบบนี้ วันไหนเราแข็งแรงเราก็จะทำให้กองทุนนี้แข็งแรง วันไหนที่เราอ่อนแอหรือสะดุดล้มกองทุนนี้ก็จะช่วยพยุงหรือเป็นเบาะรองรับ โดยทั่วไปหากอิงตามหลักอนุสัญญา ILO 102 ที่ว่าด้วยมาตรฐานขั้นต่ำด้านประกันสังคม มี 9 สิทธิด้วยกัน ประกอบด้วย รักษาพยาบาล, สวัสดิการกรณีเจ็บป่วย, ว่างงาน, ชราภาพ, อันตรายจากการทำงาน, ครอบครัว, คลอดบุตร, ทุพพลภาพ และเสียชีวิต . ทีนี้ที่ถกเถียงกันตอนนี้คือ "ชราภาพ" ตอบแบบกำปั้นทุบดิน หากเราเชื่อในหลักการจัดตั้งประกันสังคม โมเดลที่ควรเป็นคือ "บำนาญ" ไม่ควรมี "บำเหน็จ" เพราะมันไม่ควรมีเงินที่เป็นของปัจเจกใดคนหนึ่ง แต่มันคือการคุ้มครองหรือการันตีว่าเมื่อคุณชราภาพคุณจะมีรายได้ไปจนเสียชีวิต . หรือต้นแบบประกันสังคมอย่างเยอรมนี อันนี้กำหนดเงื่อนไขส่งเงินสมทบขั้นต่ำเพียง 5 ปี ก็มีสิทธิรับบำนาญรายเดือนตลอดชีพ โดยไม่มีการจ่ายบำเหน็จให้พลเมืองตนเอง ยกเว้นแรงงานข้ามชาติที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 5 ปี และเดินทางออกนอกสหภาพยุโรปถาวรเท่านั้นจึงจะขอรับเงินคืนได้ (และหากส่งครบ 5 ปีขึ้นไป เข้าใจว่าจะไม่สามารถถอนเป็นเงินก้อนได้ แต่จะได้รับสิทธิเป็นเงินบำนาญรายเดือนเมื่อถึงวัยเกษียณแทน หากท่านใดมีข้อมูล แย้งหรือแชร์ได้ครับ ขอบคุณล่วงหน้า) ระบบนี้น่านำมาใช้กับเรามาก เพราะแรงงานเพื่อนบ้านเราที่ส่งประกันสังคม เมื่อกลับประเทศก็มักไม่ได้มาขอสิทธิเนื่องจากเสียเวลา หรือไม่รู้ว่ามีสิทธิด้วย . มีกรณีน่าสนใจอย่างสิงคโปร์ อาจไม่ใช่ประกันสังคม แต่ Central Provident Fund (CPF) หรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพกลาง ที่เดิมเปิดให้ถอนเงินก้อนได้มากเมื่ออายุ 55 ปี แต่เมื่อประชากรอายุยืนขึ้น (ประเทศเราก็มีลักษณะนี้) ผู้สูงอายุจำนวนมากใช้เงินก้อนหมดตั้งแต่อายุ 70 ปี จนเกิดวิกฤตความยากจนในวัยชรา ปี 2009 รัฐบาลจึงปฏิรูปครั้งใหญ่บังคับล็อกเงินขั้นต่ำในบัญชีเกษียณ โดยเปิดโครงการ CPF LIFE เพื่อเปลี่ยนรูปแบบการจ่ายเงินจากก้อนเดียวหรือจ่ายจำกัดระยะเวลา ให้กลายเป็นเงินบำนาญรายเดือนตลอดชีวิต . กลับไปที่ ILO 102 ที่ว่าด้วยมาตรฐานขั้นต่ำของการประกันสังคมนั้น ก็ย้ำว่าสำหรับ "สวัสดิการชราภาพ" นั้น มาตรฐานขั้นต่ำระหว่างประเทศถือว่าสวัสดิการชราภาพต้องเป็นหลักประกันรายได้ประจำตลอดชีพ หรือ "บำนาญ" เท่านั้น โดยข้อ 28 กำหนดรูปแบบการจ่ายเป็น "เงินจ่ายเป็นงวด" รวมทั้งข้อ 30 ประกอบข้อ 26 นั้นคือบังคับจ่ายต่อเนื่อง "ตลอดชีพ" . แน่นอน การบอก "ผู้ประกันตน" เขามีดุลยพินิจที่จะตัดสินใจถอนเงินหรือเอาบำเหน็จไปทำอะไร เราก็ควรเชื่อมั่นในตัวเขา ผมคิดว่าหากเรามอง "ผู้ประกันตน" ในฐานะปัจเจกคนหนึ่ง ก็ควรเชื่อมั่นในดุลยพินิจโดยรวมของเขาเหล่านั้นเลย แต่เมื่อเรามาดูแนวคิดพื้นฐานของระบบประกันสังคมแล้ว มันอยู่บนหลักเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข เพื่อสร้างหลักประกันร่วมกัน การที่เรามาเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุขมันก่อให้เกิดผลโดยรวมดีกว่า ดังนั้นเงินเมื่อมันเข้ากองทุนจึงกลายเป็นของส่วนรวมที่จัดสรรมาเป็นสิทธิในสวัสดิการร่วมกัน ผมจึงสนับสนุนการใช้ระบบ "บำนาญ" ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดระบบประกันสังคมมากกว่า

บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 15

สนง.ประกันสังคม ประมาณการหนี้สินประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ "ต่ำกว่าความเป็นจริง" . กองทุนประกันสังคมแสดงประมาณการหนี้สินประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2567 ไว้ที่ 2,058,616.90 ล้านบาท แต่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ตรวจพบว่า กองทุนฯ คำนวณตัวเลขดังกล่าวโดยอ้างอิงระเบียบภายในที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2553 ซึ่งไม่สอดคล้องกับมาตรฐานการบัญชีภาครัฐที่กำหนดให้บันทึกด้วย "จำนวนประมาณการที่ดีที่สุด" ของภาระผูกพันตลอดชีวิต (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมในรายงานการตรวจสอบของ สตง. ประจำปี 2567 หน้า 2 ตาม QR Code) . ทั้งนี้ หากคำนวณตามมาตรฐานบัญชีที่ถูกต้อง หนี้สินกรณีชราภาพในปี 2567 จะต้องบันทึกเพิ่มขึ้นอีกถึง 294,676.01 ล้านบาท . การที่กองทุนฯ ไม่รับรู้ประมาณการหนี้สินส่วนนี้ที่สูงเกือบ 3 แสนล้านบาท ส่งผลให้งบการเงินแสดงค่าใช้จ่ายต่ำกว่าความเป็นจริง และยังไม่สะท้อนภาระผูกพันในอนาคตจากสังคมสูงวัย ซึ่งรุนแรงกว่าตัวเลขที่ปรากฏในบัญชีอีกมาก . แม้ผมจะยืนยันมาโดยตลอดว่า ท้ายที่สุดเราจะต้องทำให้สวัสดิการบำนาญนี้ลงหลักปักฐานให้ได้ หมายความว่าต่อให้กองทุนฯ ประสบปัญหาทางการเงิน รัฐก็ต้องเข้ามารับผิดชอบเพื่อให้ประชาชนมีหลักประกันตรงนี้ ซึ่งที่ผ่านมาได้มีความพยายามผลักดันให้ยกระดับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุเป็น "บำนาญถ้วนหน้า" แต่ก็ยังไม่ได้รับการตอบรับจากรัฐบาล . ในขณะเดียวกัน ข้อมูลการประมาณการหนี้สินกรณีชราภาพที่ต่ำกว่าความเป็นจริงนี้ บวกกับ super aged society ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าจะเป็น "ระเบิดเวลา" ที่รออยู่ข้างหน้า หากเราไม่เร่งอธิบายและรณรงค์ให้สังคมเห็นพ้องกับการให้รัฐจัดสวัสดิการบำนาญถ้วนหน้า เมื่อถึงวันที่กองทุนฯ ประสบปัญหาทางการเงินจริง เราอาจไม่สามารถโน้มน้าวสังคมหรือผลักดันหลักประกันนี้ให้กลายเป็นบำนาญถ้วนหน้าได้ทันท่วงที

Post attachment
บัส เทวฤทธิ์ avatar
บัส เทวฤทธิ์@Bus_Te·Nov 14

หลังจากกกต.เผยแพร่คำวินิจฉัย (ที่ใช้เวลา60วันหลังมีมติ) มีเวลาอีก 60 วัน ในการยื่นศาลฎีกา จากนั้นเมื่อศาลฯรับ สว.ก็จะหยุดปฏิบัติหน้าที่โดยอัตโนมัติ ต่างจากศาลรธน.ที่ต้องมีคำสั่งอีก