Dezinformacja – czyli sztuka manipulacji. Biuletyn @RCB_RP
"Badanie modeli procesu kognitywnego pozwala stwierdzić, że efektywność operacji wpływu jest wprost proporcjonalna do czasu, w którym jest realizowana skrycie" Autor: @KBasaj z @InfoOps_Polskarcb.gov.pl/wp-content/upload…
🚨 FIMI ALERT | Rosyjski ekosystem propagandowy, wykorzystujący Telegram i portale internetowe do międzynarodowej dystrybucji dezinformacji, podważa wiarygodność polskich służb i ośmiesza ostrzeżenia przed rosyjską dywersją. Działania kontrwywiadowcze przedstawia jako inscenizację zagrożenia, dążąc do osłabienia zaufania do systemu bezpieczeństwa RP oraz podważenia wiarygodności Polski na arenie międzynarodowej.
Rosyjski przekaz propagandowy wykorzystuje informacje o możliwej operacji dywersyjnej rosyjskich służb na granicy z obwodem królewieckim do dyskredytowania polskich instytucji bezpieczeństwa. Autorzy przedstawiają mobilizację Policji, Straży Granicznej i jednostek specjalnych jako nieuzasadnioną reakcję na obecność kilku osób z latarkami po rosyjskiej stronie granicy.
Kluczowe mechanizmy oddziaływania:
🔴 Dyskredytowanie polskich służb bezpieczeństwa. Rosyjska propaganda przedstawia działania kontrwywiadowcze jako nieprofesjonalne i nieproporcjonalne do zagrożenia, próbując podważać zaufanie do zdolności państwa do rozpoznawania rosyjskiej aktywności dywersyjnej.
🔴 Ośmieszanie zagrożenia rosyjską dywersją. Obserwacja osób z latarkami zostaje przedstawiona jako jedyna podstawa mobilizacji polskich sił. Pominięcie ostrzeżeń wywiadowczych służy wytworzeniu fałszywego obrazu działań służb.
🔴 Delegitymizowanie działań prewencyjnych. Brak naruszenia granicy i niedopuszczenie do incydentu wykorzystywane są jako argument przeciwko zasadności mobilizacji, chociaż celem działań prewencyjnych jest zapobieganie zagrożeniom.
🔴 Podważanie wiarygodności ostrzeżeń wywiadowczych. Niepubliczny charakter informacji operacyjnych propaganda wykorzystuje do sugerowania, że polskie instytucje i media wspólnie fabrykują zagrożenie.
🔴 Relatywizowanie rosyjskich operacji pod fałszywą flagą. Ośmieszanie scenariusza prowokacji, której skutki miałyby zostać przypisane Ukrainie, ogranicza społeczną świadomość zagrożeń związanych z rosyjskimi działaniami hybrydowymi.
🔴 Wyprzedzające podważanie przyszłych ustaleń. Przedstawianie polskich ostrzeżeń jako manipulacji może służyć dyskredytowaniu kolejnych informacji o rosyjskiej dywersji, również w przypadku rzeczywistego incydentu.
Rosyjska propaganda próbuje przekształcić przeciwdziałanie zagrożeniom w "dowód" ich rzekomego nieistnienia.
W wymiarze społecznym oddziaływanie może osłabiać zaufanie do polskich służb. W wymiarze strategicznym sprzyja relatywizowaniu rosyjskiej aktywności dywersyjnej oraz podważaniu wiarygodności Polski jako państwa odpowiedzialnego za bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO.
Ataki na statki handlowe na Morzu Czarnym. Rosyjska propaganda legitymizuje uderzenia, zastrasza armatorów i podważa bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO.
Zbadaliśmy rosyjskie działania propagandowe towarzyszące serii ataków na statki handlowe u wybrzeży Rumunii i Bułgarii.
Rosyjski aparat propagandowy wykorzystuje rzeczywiste incydenty do przedstawiania cywilnych jednostek jako rzekomych transportów wojskowych, "uzasadniania" kolejnych uderzeń oraz budowania przekonania o nieskuteczności ochrony żeglugi przez państwa NATO.
Szczególną rolę odgrywa ekosystem propagandowy skupiony wokół kanału Rybar, który otwarcie nawołuje do rozszerzania ataków na statki obsługujące ukraiński handel. Rozpoznaliśmy mechanizmy szybkiego przenoszenia tych narracji z rosyjskojęzycznego Telegrama do międzynarodowych środowisk informacyjnych, a także przykłady skoordynowanej dystrybucji dezinformacji w Bułgarii.
W najnowszej analizie przedstawiamy również szerszy wymiar zagrożenia.
Porównujemy rosyjskie mechanizmy presji militarnej i informacyjnej z metodami stosowanymi przez Iran i jemeński ruch Huti przeciwko międzynarodowej żegludze.
Wskazujemy, w jaki sposób rzeczywiste ataki, groźby kolejnych uderzeń i towarzysząca im propaganda mogą wspólnie oddziaływać na decyzje armatorów, koszty transportu, bezpieczeństwo Ukrainy oraz wiarygodność NATO.
Stawką jest nie tylko bezpieczeństwo żeglugi na Morzu Czarnym, lecz także utrzymanie międzynarodowych zasad ochrony cywilnego transportu morskiego przed presją militarną i polityczną.
Pełna analiza: link do publikacji w komentarzu. Zapraszamy!
🚨 FIMI ALERT | Rosyjskie kanały propagandowe rozpowszechniają fałszywy scenariusz ukraińskiego ataku na Polskę. Próbują z góry przypisać Ukrainie odpowiedzialność za ewentualny incydent dronowy na wschodniej flance NATO.
Od 15 listopada 2026 r. rosyjskojęzyczne kanały powielają dezinformację, że Ukraina przygotowuje ponad 100 przejętych rosyjskich dronów do ataku na infrastrukturę Polski i innych państw UE. Według tej narracji Kijów miałby upozorować rosyjskie uderzenie z obwodu królewieckiego. W jednym z wariantów przekazu rzekomy atak miałby doprowadzić do blokady obwodu i sprowokować rosyjski odwet nuklearny.
Prowokacja informacyjna zawiera elementy pozorowanych "dowodów" jak np liczbę dronów i adres kijowskiego centrum wystawowego, które mają nadawać propagandzie pozory informacji wywiadowczej.
Kluczowe mechanizmy oddziaływania
🔴 Przypisywanie Ukrainie odpowiedzialności przed zdarzeniem. Kanały podsuwają gotową interpretację ewentualnego incydentu dronowego na wschodniej flance NATO. Odbiorcy mają uznać go za ukraińską prowokację, zanim służby ustalą przebieg zdarzenia i jego sprawcę.
🔴 Nadawanie oskarżeniom pozorów informacji wywiadowczej. Liczba rzekomo zgromadzonych dronów i adres kijowskiego centrum wystawowego mają uwiarygodnić przekaz.
🔴 Wyprzedzające podważanie ustaleń polskich służb. Jeżeli dochodzenie po ewentualnym incydencie wskaże na Rosję, kanały mogą przedstawić ten wynik jako realizację rzekomego planu obciążenia Moskwy. W ten sposób przekaz próbuje osłabić wiarygodność ustaleń, zanim one powstaną.
🔴 Zastraszanie perspektywą odwetu nuklearnego. Wariant łączący rzekomy atak z blokadą obwodu królewieckiego i rosyjskim odwetem ma podsycać obawy przed konfrontacją z Rosją oraz przedstawiać Ukrainę jako zagrożenie dla państw, które ją wspierają.
Bieżący przekaz rosyjskich kanałów propagandowych wykazuje kilka cech przygotowania informacyjnego (podgotowki), które może służyć jako osłona ewentualnej prowokacji dronowej.
Z wyprzedzeniem wskazuje Ukrainę jako sprawcę, nadaje oskarżeniu pozory ustaleń wywiadowczych i podsuwa odbiorcom fałszywy powód, by odrzucić przyszłe ustalenia polskich służb, jeśli wskażą one na Rosję.
Mechanizm ten koresponduje z lipcowymi ostrzeżeniami polskich władz, omówionymi w naszej analizie (link do analizy w komentarzu), że Rosja może użyć przejętych ukraińskich dronów do operacji pod fałszywą flagą. Listopadowa narracja odwraca ten scenariusz, przedstawiając Ukrainę jako organizatora rzekomej prowokacji, a Rosję jako stronę, która ma zostać bezpodstawnie oskarżona.
Zbieżność ta uzasadnia ocenę przekazu jako potencjalnej osłony informacyjnej.
Władimir Miedinski po rozmowach pokojowych w Abu Zabi rozpowszechnia dezinformację, obarczając Europę winą za wojnę i ofiary cywilne w Ukrainie oraz podważając jej rolę w negocjacjach
Rosyjski negocjator fałszywie przedstawia pomoc wojskową dla Ukrainy jako przyczynę śmierci cywilów, odwracając role agresora i państw wspierających obronę. Podważa wiarygodność europejskich rządów i zasadność ich udziału w procesie pokojowym. Wpisuje te oskarżenia w propagandową narrację, według której rosyjska napaść była wymuszoną reakcją na rzekomo agresywną politykę Zachodu.
W analizie pokazujemy, jak ten przekaz zaciera odpowiedzialność Kremla i przenosi presję na Ukrainę oraz jej sojuszników.
Link do DisInfoPack znajdziecie Państwo w komentarzu. Zapraszamy!
W nowym komentarzu analitycznym Armenia Counter-FIMI Hub pokazujemy, jak w październiku 2026 r. rosyjski przekaz propagandowy wobec Armenii się radykalizował. Do prognoz strat gospodarczych dołączyły scenariusze wojny, utraty kontroli nad terytorium i osłabienia suwerenności.
Gospodarka. W rosyjskim obiegu nagłaśniano prognozy spadku PKB, wzrostu cen gazu i ograniczenia handlu. Liczby pochodziły z hipotetycznych scenariuszy dotyczących relacji Armenii z Euroazjatycką Unią Gospodarczą.
TRIPP i Sjunik. Spór o warunki realizacji projektu transportowego przedstawiano jako groźbę utraty przez Armenię kontroli nad strategicznym szlakiem.
Państwowość. Dmitrij Miedwiediew ostrzegał przed scenariuszem „nowej Ukrainy”, a Dmitrij Kisielow wiązał ograniczenie rosyjskiej obecności wojskowej i politycznej z rzekomym ryzykiem utraty przez Armenię państwowości.
Analizujemy, jak odwołania do strachu i awersji do straty mają podnosić postrzegany koszt zmiany kursu oraz zawężać pole wyboru Armenii w oczach odbiorców.
📄 Przeczytaj pełną analizę „Rosyjskie oddziaływanie informacyjne wobec Armenii” → link do publikacji w komentarzu.
Armenia Counter FIMI Hub osiągnął pełną zdolność organizacyjną i operacyjną.
Hub prowadzi systematyczny monitoring środowiska informacyjnego, dokumentuje incydenty i opracowuje analizy wykorzystywane przez ormiańskie instytucje publiczne, organizacje społeczne, środowiska eksperckie oraz struktury odpowiedzialne za bezpieczeństwo. Wspólna metodyka, przygotowany zespół i funkcjonujące procedury tworzą spójny system rozpoznawania zagranicznych manipulacji informacyjnych i ingerencji (FIMI).
Podstawą pracy operacyjnej są codzienny monitoring, rejestr incydentów i karty analityczne. Pozwalają one śledzić rozwój narracji, identyfikować podmioty uczestniczące w ich rozpowszechnianiu oraz oceniać mechanizmy i potencjalne cele oddziaływania. Wyniki tej pracy znajdują odzwierciedlenie w raportach, analizach tematycznych i komentarzach eksperckich wspierających ocenę zagrożeń.
Osiągnięcie gotowości poprzedziło przygotowanie narzędzi i podręczników analitycznych oraz przeprowadzenie specjalistycznych szkoleń z udziałem polskich i zachodnich praktyków bezpieczeństwa. Program obejmował metodykę rozpoznawania operacji wpływu, ich mechanizmy psychologiczne, rosyjskie środki aktywne oraz powiązania działań informacyjnych z cyberzagrożeniami i domeną fizyczną. Ważnym elementem była perspektywa kontrwywiadowcza i analiza rzeczywistych przypadków.
Projekt realizujemy od sierpnia 2026 roku jako Fundacja INFO OPS Polska, we współpracy z Yerevan Center for Foreign and Security Policy. Łączymy międzynarodowe doświadczenie z wiedzą ormiańskich partnerów o lokalnym środowisku informacyjnym, uwarunkowaniach politycznych i kontekście społecznym.
Pełna zdolność organizacyjna i operacyjna stanowi ważny kamień milowy. Dalsze działania koncentrują się na utrzymaniu ciągłości monitoringu, pogłębianiu analiz i rozwijaniu współpracy z odbiorcami opracowań. Priorytetem pozostaje trwała samodzielność lokalnego zespołu oraz jakość ocen opartych na zweryfikowanych źródłach.
Doświadczenia zdobyte w Armenii wykorzystamy w nowych projektach, które uruchomimy w Czarnogórze i Serbii, dostosowując model działania do lokalnych warunków i potrzeb partnerów.
Więcej o projekcie: Armenia Counter-FIMI Hub - link do komunikatu umieszczamy w komentarzu. Zapraszamy!
Armenia Counter-FIMI Hub | Rosyjskie oddziaływanie informacyjne wobec Armenii. Analiza narracji, mechanizmów perswazji i oddziaływania psychologicznego w październiku 2026 roku disinfodigest.pl/2026/11/13/…
Jak Rosja wywiera presję na państwa bałtyckie bez otwartej konfrontacji z NATO? O tym 17 listopada na Uniwersytecie Warszawskim będziemy rozmawiali podczas debaty „Życie w cieniu. Kraje bałtyckie wobec rosyjskiego zagrożenia”. To trzecie spotkanie z cyklu debat organizowanych przez Centrum Bezpieczeństwa Regionalnego Studium Europy Wschodniej UW.
Szczególną uwagę poświęcimy działaniom poniżej progu wojny. Operacje wpływu, aktywność rosyjskich służb specjalnych, cyberataki i działania wymierzone w infrastrukturę krytyczną mogą mieć realne skutki dla bezpieczeństwa państw i ich obywateli, nawet gdy nie dochodzi do otwartej konfrontacji zbrojnej. Porozmawiamy o tym, jakie cele Rosja realizuje za pomocą tych działań i jak wykorzystuje niepewność wokół incydentów, by podważać zaufanie do instytucji publicznych lub przedstawiać działania obronne NATO jako prowokację.
Debata będzie także okazją do rozmowy o tym, jak państwa regionu mogą wspólnie rozpoznawać zagrożenia, chronić kluczową infrastrukturę i informować obywateli o incydentach, zanim niepotwierdzone informacje zdominują debatę publiczną. Zapraszamy! infoops.pl/jak-rosja-wywiera…
🚨 FIMI ALERT | Rosja obarcza Europę odpowiedzialnością za śmierć ukraińskich cywilów i podważa jej udział w negocjacjach pokojowych. Rosyjska dezinformacja przedstawia zachodnią pomoc dla broniącej się Ukrainy jako przyczynę dalszych ofiar wojny.
Rosyjski aparat propagandowy wykorzystuje negocjacje w Abu Zabi do przenoszenia odpowiedzialności za skutki rosyjskiej agresji zbrojnej na państwa europejskie. Moskwa manipuluje charakterem zachodniego wsparcia, przedstawiając pomoc wojskową i finansową udzielaną Ukrainie w ramach jej wysiłku obronnego jako działanie prowadzące do śmierci ludności cywilnej.
11 listopada 2026 r., po drugiej rundzie rozmów USA–Ukraina–Rosja w Abu Zabi, szef rosyjskiej delegacji Władimir Miedinski oskarżył państwa europejskie o współodpowiedzialność za śmierć ukraińskich cywilów. Zakwestionował również ich udział w negocjacjach, oświadczając:
„Myślę, że gdy tylko obudzi się w nich sumienie, będą mogli stać się uczestnikami negocjacji pokojowych”.
Miedinski zarzucił europejskim rządom finansowanie i uzbrajanie jednej ze stron wojny oraz uczestnictwo w „zbiorowym oszukiwaniu narodu ukraińskiego”.
Oskarżenia stanowią dezinformację przyczynowo-skutkową. Państwa zachodnie wspierają Ukrainę w wykonywaniu prawa do samoobrony wobec rosyjskiej agresji zbrojnej. Dostawy uzbrojenia, pomoc finansowa i szkoleniowa służą zwiększaniu zdolności obronnych zaatakowanego państwa, a nie prowadzeniu agresji przeciwko Rosji. Rosyjska narracja pomija tę zasadniczą okoliczność, próbując przypisać państwom wspierającym Ukrainę odpowiedzialność za konsekwencje działań agresora.
Kluczowe mechanizmy oddziaływania:
🔴 Odwracanie odpowiedzialności za agresję. Rosja obarcza europejskich partnerów Ukrainy odpowiedzialnością za ofiary wojny, pomijając fakt, że konflikt wynika z rosyjskiej agresji zbrojnej.
🔴 Dezinformacja o charakterze zachodniej pomocy. Wsparcie wysiłku obronnego Ukrainy przedstawiane jest jako przyczyna przedłużania wojny i śmierci cywilów, zamiast jako pomoc państwu broniącemu suwerenności i integralności terytorialnej.
🔴 Dyskredytowanie europejskich partnerów. Oskarżenia o brak sumienia i współodpowiedzialność za cierpienie Ukraińców mają podważać polityczną oraz moralną legitymację Europy do udziału w negocjacjach.
🔴 Marginalizowanie Europy w procesie pokojowym. Moskwa przedstawia państwa europejskie jako przeszkodę w osiągnięciu porozumienia, dążąc do ograniczenia ich wpływu na ustalenia dotyczące bezpieczeństwa Ukrainy.
🔴 Manipulowanie pojęciem pokoju. Rosyjska propaganda utożsamia ograniczenie pomocy obronnej z działaniem na rzecz pokoju, pomijając odpowiedzialność Rosji za rozpoczęcie i kontynuowanie agresji.
🔴 Osłabianie jedności transatlantyckiej. Przeciwstawianie stanowiska Europy negocjacjom prowadzonym z udziałem USA może służyć pogłębianiu różnic między zachodnimi partnerami Ukrainy.
🔴 Presja na architekturę bezpieczeństwa. Rosja próbuje przenieść ciężar negocjacji na przyszły kształt bezpieczeństwa europejskiego, potencjalnie ograniczając wpływ Ukrainy i państw wschodniej flanki NATO.
W wymiarze społecznym dezinformacja ma osłabiać poparcie dla pomocy Ukrainie. W wymiarze politycznym służy obarczaniu Europy odpowiedzialnością za konsekwencje rosyjskiej agresji. W wymiarze strategicznym jej celem jest marginalizowanie europejskich partnerów Ukrainy oraz wywieranie presji na przyszłe gwarancje bezpieczeństwa.